In Nederland leven in 2025 naar schatting ongeveer 65.000 mensen met de ziekte van Parkinson. Door de vergrijzing zal dit aantal de komende jaren verder toenemen. Parkinson is vooral bekend vanwege de motorische symptomen. Minder zichtbaar, maar minstens zo ingrijpend, zijn de psychische en cognitieve gevolgen van de ziekte. Angst- en stemmingsklachten komen veelvuldig voor en hebben een grote invloed op het dagelijks functioneren, de kwaliteit van leven en het ziektebeloop. Deze klachten raken niet alleen de patiënt, maar ook partners en mantelzorgers.

Hoewel bekend is dat angst- en stemmingsklachten effectief te behandelen zijn met cognitieve gedragstherapie, krijgen mensen met Parkinson deze behandeling in de praktijk nog weinig aangeboden. Twijfels over belastbaarheid, cognitief functioneren of aanpassingsvermogen spelen hierbij vaak een rol. Tegelijkertijd vraagt CGT bij Parkinson om gerichte aanpassingen, bijvoorbeeld vanwege motorische beperkingen, vermoeidheid, cognitieve veranderingen of comorbide somatische klachten. Met een juiste afstemming blijft CGT echter goed toepasbaar.

De therapeutische relatie is een kernonderdeel van effectieve psychologische behandeling, maar is bij mensen met Parkinson van extra groot belang. Het progressieve verloop en wispelturige karakter van de ziekte vragen om een behandelrelatie waarin vertrouwen en continuïteit belangrijk zijn. Tegelijkertijd kan contact maken lastiger zijn, doordat gebruikelijke vormen van afstemming, zoals mimiek, gezichtsuitdrukking en lichaamsgebruik, door de ziekte zijn aangetast. In de cursus besteden we hier expliciet aandacht aan.

Uniek aan de cursussen bij de Nieuwe Leeftijd is dat ervaringsdeskundigen als co-docent actief deelnemen aan de lesdagen. Daarnaast is de inhoud mede vormgegeven door inzichten uit een klankbordgroep van ervaringsdeskundigen.

Na afloop van de cursus

• Kan de deelnemer angst en depressieve klachten bij Parkinson beter erkennen en begrijpen.
• Kan de deelnemer de fases van het cognitief gedragstherapeutisch proces doorlopen.
• Kan de deelnemer angst en depressie bij mensen met de ziekte van parkinson middels CGT behandelen.
• Kan de deelnemer de effectieve CGT technieken aanpassen op leeftijd, ziektefase en belastbaarheid.

Opzet

• Introductie en opfrissen van de kennis over de ziekte van Parkinson.
• Doornemen van de cognitief gedragstherapeutische cyclus.
• Aanpassen van CGT interventies bii de ziekte van Parkinson.
• Toepassen van de interventies bij co-docenten met m. Parkinson.
• Aantal contacturen: 7
• Literatuur wordt bij aanmelding verstrekt

Supervisie en toets
Na de cursusdag vindt er een (online) individuele supervisie (1 uur) plaats met de docent die erkend supervisor is. De cursist brengt een casus in en laat zien dat de thema’s uit de cursus zijn geïntegreerd in het dagelijks werk. De cursist ontvangt een certificaat bij 100% aanwezigheid en actieve deelname. De supervisie is bij de cursusprijs inbegrepen.

Docenten
Dr Dorine van Driel, drs Alice Somers en ervaringsdeskundige co-docenten.

Data
Donderdag 11-6-2026.

Kosten
350 euro.

Accreditatie is aangevraagd voor de FGZPT, CGT en en het kwaliteitsregister GZ psycholoog NIP

Aanhoudende lichamelijke klachten komen vaak voor bij ouderen. Door vergrijzing en medische vooruitgang leven mensen langer met chronische aandoeningen en lichamelijke kwetsbaarheid, waardoor klachten – verklaard of onverklaard – aanzienlijke lijdensdruk kunnen veroorzaken. Wanneer deze klachten gepaard gaan met ‘maladaptieve’ gedachten, gevoelens en gedragingen, kan dit het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven sterk beïnvloeden.

Het behandelen van aanhoudende lichamelijke klachten bij ouderen vraagt meer dan het volgen van protocollen of het toepassen van technieken. Naast vakinhoudelijke kennis is een goede therapeutische relatie een cruciale voorwaarde voor effectieve behandeling. Dit vraagt van de therapeut dat hij of zij kan afstemmen op de waarden, ervaringen en levenscontext van de cliënt met aanhoudende lichamelijke klachten.

In deze tweedaagse nascholing leer je diagnostiek te doen met aandacht voor differentiaal diagnoses en comorbiditeit. Daarnaast doorlopen we het cognitief-gedragstherapeutische proces, van intake tot behandeling. Hierbij sluiten we aan bij de leefwereld van ouderen met ALK, met expliciete aandacht voor de therapeutische relatie als werkzame factor.

Uniek aan de cursussen bij de Nieuwe Leeftijd is dat ervaringsdeskundigen als co-docent actief deelnemen aan de lesdagen. Daarnaast is de inhoud mede vormgegeven door inzichten uit een klankbordgroep van ervaringsdeskundigen.

Na afloop van de cursus

• Kan de deelnemer ALK en SSD bij ouderen vaststellen.
• Kan de deelnemer differentiaal diagnostische overwegingen maken.
• Kan de deelnemer passende diagnostische instrumenten inzetten.
• Kan de deelnemer de cliënt motiveren voor behandeling.
• Kan de deelnemer een professionele relatie aangaan met de oudere met ALK.
• Kan de deelnemer ‘breuken’ in de professionele relatie herstellen.
• Heeft de deelnemer kennis van de factoren die bijdragen aan de persistentie van ALK.
• Kan de deelnemer interventies beargumenteerd toepassen of ‘nalaten’.
• Kan de deelnemer reflecteren op zijn/haar rol en houding bij ouderen met ALK.

Opzet

• Op de eerste dag geven klinisch psycholoog en psychiater uitleg over het concept ALK en het voorkomen van ALK bij ouderen in de GGZ.
• We besteden aandacht aan de (differentiaal) diagnostiek en comorbidteit.
• Lesdag 2 doorlopen we de cognitief gedragstherapeutische cyclus bij ALK.
• Ook besteden we aandacht aan de motivering van CGT bij ouderen met ALK.
• Aantal contacturen: 13
• Literatuur wordt bij aanmelding verstrekt.

Supervisie en toets
Na de cursusdagen vindt er een (online) individuele supervisie (1 uur) plaats met de docent die erkend supervisor is. De cursist brengt een casus in en laat zien dat de thema’s uit de cursus zijn geïntegreerd in het dagelijks werk. De cursist ontvangt een certificaat bij minimaal 90% aanwezigheid en actieve deelname. De supervisie is bij de cursusprijs inbegrepen.

Docenten
Dr. Dorine van Driel, dr Peter Hilderink en ervaringsdeskundige co-docenten.

Data
Woensdag 27-5-2026.
Dinsdag 2-6-2026.

Kosten
675 euro.

Accreditatie is aangevraagd voor de FGZPT en het kwaliteitsregister GZ-psycholoog NIP.

Bij ouderen komen existentiële thema’s zoals eindigheid, betekenis, verlies, isolement en autonomie vaak terug. Soms uit dit zich expliciet, maar vaker zit het verscholen achter lichamelijke klachten, zorgen of gedragsveranderingen. Vanuit de cognitieve gedragstherapie zijn we gewend om klachten te concretiseren, een probleemanalyse te maken, een behandelplan te formuleren en doelgericht toe te werken naar verandering. Bij existentiële thema’s is dit niet altijd voldoende. Er ontstaan gesprekken waarin het niet alleen gaat om het verminderen van symptomen, maar ook om vragen zoals:

• Hoe ga ik om met het besef dat mijn leven eindig is?
• Wie ben ik nu ik met pensioen ben en mijn maatschappelijke rol is veranderd?
• Hoe ga ik om met eenzaamheid of verlies van belangrijke relaties?
• Wat geeft mijn leven nog betekenis en hoe kan ik keuzes maken binnen mijn beperkingen?

In deze tweedaagse cursus staat het exploreren van deze achterliggende vragen centraal. Het vraagt van de therapeut soms te vertragen, ruimte te maken voor onzekerheid, en aandachtig aanwezig te zijn als mens die deelneemt in hetzelfde menselijke bestaan. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om ook op klacht-niveau te kunnen blijven handelen. De cursus leert je gevoeligheid te ontwikkelen voor deze diepere lagen en vaardig te bewegen tussen het werken op het niveau van klachten en het exploreren van existentiële vragen. Zo leer je te schakelen tussen actief interveniëren en het doelbewust ‘nalaten’ van interventies, afhankelijk van wat op dat moment het meest behulpzaam is.

Uniek aan de cursussen bij de Nieuwe Leeftijd is dat ervaringsdeskundigen als co-docent actief deelnemen aan de lesdagen. Daarnaast is de inhoud mede vormgegeven door inzichten uit een klankbordgroep van ervaringsdeskundigen.

Na afloop van de cursus

• Kan de de deelnemer existentiële thema’s bij zichzelf herkennen.
• Kan de deelnemer existentiële thema’s bij ouderen herkennen.
• Kan de deelnemer existentiële thema’s door concretiseren en een actieve luisterhouding in kaart brengen.
• Kan de deelnemer interventies beargumenteerd toepassen of ‘nalaten’.
• Kan de therapeut reflecteren op zijn/haar rol en houding bij existentiële thema’s.

Opzet

• Op de eerste dag worden de deelnemers gevoelig gemaakt voor herkennen en erkennen van existentiële thema’s bij zichzelf. Dit doen we door relevante literatuur door te nemen.
• We gaan met elkaar in gesprek over deze thema’s en reflecteren op de houding en rol van de therapeut.
• De tweede cursusdag geven oudere co-docenten aan op welke manier existentiële thema’s besproken kunnen worden en wanneer welke interventies behulpzaam of juist belemmerend zijn.
• Aantal contacturen: 13.
• Literatuur wordt bij aanmelding verstrekt.
• Het Dominicanenklooster in Huissen biedt de mogelijkheid om een overnachting te regelen (www.kloosterhuissen.nl).

Supervisie en toets
Na de cursusdagen vindt er een (online) individuele supervisie (1 uur) plaats met de docent die erkend supervisor is. De cursist brengt een casus in en laat zien dat de thema’s uit de cursus zijn geïntegreerd in het dagelijks werk. De cursist ontvangt een certificaat bij minimaal 90% aanwezigheid en actieve deelname. De supervisie is bij de cursusprijs inbegrepen.

Docenten
Dr Dorine van Driel en ervaringsdeskundige co-docenten.

Data
Donderdag 3 september 2026.
Vrijdag 4 september 2026.

Kosten
675 euro.

Accreditatie is aangevraagd voor de FGZPT en het kwaliteitsregister GZ-psycholoog NIP.

(Volgt binnenkort)

Opzet
(Volgt binnenkort)

Docenten
Dr Peter Hilderink, Dr Dorine van Driel en ervaringsdeskundige co-docenten.

Data
(Volgt binnenkort)

Kosten
(Volgt binnenkort)

Accreditatie is aangevraagd voor de FGZPT en de VGCT.